Slide background

 

Doel
Het doel van de GLUTENSCREEN studie is om op de consultatiebureaus in de regio Kennemerland de haalbaarheid, kosten-effectiviteiten acceptatie van vroege opsporing naar coeliakie bij kinderen tussen de 12 maanden en 4 jaar te onderzoeken. Deze resultaten zullen worden vergeleken met de uitkomst van de huidige gezondheidszorg.


Achtergrond

Coeliakie is een auto-immuunziekte die wordt veroorzaakt door inname van gluten bij personen met een genetische predispositie. 
Coeliakie komt in Nederland voor bij 1% van de algemene bevolking, dit is bij 168.000 mensen, waarvan 33.600 kinderen. In 1999 heeft onze onderzoeksgroep gepubliceerd dat coeliakie ernstig is onder-gediagnosticeerd op de kinderleeftijd: voor elk kind met coeliakie zijn 7 niet-gediagnosticeerde en zodoende onbehandelde kinderen. 

Gegevens van het Nederlandse Signalerings Centrum (NSCK) voor Kindergeneeskunde toonden 1107 klinisch gediagnosticeerde coeliakie bij kinderen van 0-14 jaar in 2010-2013. Het NSCK is een uniek register van de Nederlandse Vereniging Kindergeneeskunde, bestaande uit alle Nederlandse kinderartsen. Zij worden gevraagd om recent gediagnosticeerde gevallen van bepaalde ziekten te melden (in ons geval coeliakie). De NSCK heeft een gemiddelde responsgraad van 90%. Het percentage kinderen met de diagnose coeliakie <2 jaar was 30% en <4 jaar oud 50°/o. Dat waren ook de kinderen met de meest ernstige klinische presentaties. 

De incidentie van 1,56/1000 levende geboorten in 2010-2013 komt echter niet overeen met de prevalentie in de algemene bevolking (10-30/1000). Dit illustreert dat de huidige Nederlandse gezondheidszorg niet in staat is om de onder-diagnose van coeliakie bij kinderen aan te pakken. Dat coeliakie vaak niet wordt herkend is onder andere te wijten aan de zeer variabele manifestaties van de ziekte: van malabsorptie met chronische diarree, slechte lengtegroei en onvoldoende gewichtstoename tot niet-specifieke symptomen zoals chronisch vermoeidheid, osteoporose/verminderde botdichtheid, ijzergebreksanemie, anorexie, chronische buikpijn, spugen, flatulentie, geïrriteerdheid, verhoogde leverenzymen of constipatie. Extra-intestinale symptomen zoals artritis, dermatologische en neurologische manifestaties zijn ook frequent voorkomend. 
Daarnaast komt coeliakie ook zonder symptomen voor.
Coeliakie gaat gepaard met belangrijke gezondheidsproblemen, verminderde kwaliteit van leven en kent negatieve economische gevolgen, waardoor een uitdaging ontstaat voorde huidige en toekomstige gezondheidszorg. Onbehandelde coeliakie is geassocieerd met lange-termijn complicaties, zoals osteoporose/verminderde botdichtheid, vertraagde puberteit, fertiliteitsproblemen, miskramen, laag geboortegewicht, neuro-psychiatrische klachten, andere auto-immuun ziekten en, zeldzaam, maligniteit. 

Behandeling met een glutenvrij dieet verbetert de klachten van de patiënten en hun chronische ontsteking in de dunne darm. Prospectieve studies hebben aangetoond dat primaire preventie niet mogelijk is gebleken; het tijdstip van glutenintroductie en de duur van borstvoeding geen effect hebben op de ontwikkeling van coeliakie. Als primaire preventie van coeliakie niet mogelijk is, is het belangrijk om de ziekte in een vroeg stadium te diagnosticeren en te behandelen (secundaire preventie). Er zijn twee methoden om dit te bereiken: bevolkingsonderzoek en case-finding. De METC van het LUMC constateerde echter dat de huidige literatuur onvoldoende bewijs toont om het evenwicht van voor- en nadelen te beoordelen van screening naar coeliakie bij asymptomatische kinderen (bevolkingsonderzoek). Daarom stellen wij een actief case-finding project voor bij symptomatische kinderen op de consultatiebureaus in de regio Kennemerland. Actieve case-finding verwijst naar het actief zoeken van coeliakie-geassocieerde symptomen en het vervolgens laagdrempelig inzetten van aanvullende diagnostiek. In de algemene bevolking heeft deze aanpak geleid tot de vroege diagnose van een groot aantal patiënten, wat resulteert in een aanzienlijke gezondheidsintensiteit na debehandeling, goede naleving van het glutenvrije dieet en goede coeliakie-gerelateerde kwaliteit van leven. 


Opzet

Prospectief interventie cohort studie
JGZ Kennemerland
Alle kinderen tussen de 12 maanden en 4 jaar die het consultatiebureau in de regio Kennemerland voor een geplande afspraak bezoeken, zullen worden gevraagd deel te nemen aan de studie. Een vragenlijst met coeliakie-gerelateerde vragen zal worden afgenomen. Indien 1 of meer vragen positief beantwoord worden, zal een sneltest worden aangeboden voor het bepalen van specifieke coeliakie-antilichamen. Bij positieve test zal coeliakie volgens de officiële richtlijnen worden gediagnosticeerd.


Onderzoekspopulatie
Alle kinderen tussen de 12 maanden en 4 jaar die het consultatiebureau in de regio Kennemerland bezoeken voor een geplande afspraak, zullen worden gevraagd de vragenlijst op coeliakie-geassocieerde symptomen te beantwoorden. Indien 1 of meerdere symptomen aanwezig zijn, kunnen zij participeren in de studie.

Medisch-ethische toetsingscommissie
De Medisch Ethische Toetsingscommissie (METC) van het Leids Universitair medisch Centrum (LUMC) heeft dit onderzoek beoordeeld en goedgekeurd. Het betreft een WMO-plichtig onderzoek. De goedkeuringsbrief vindt u hier.



Cookies maken het eenvoudiger voor ons om onze diensten te leveren. Met het gebruik van onze diensten geef je ons toestemming om cookies te gebruiken.
Ok